Games kunnen schoolboeken vervangen. Dan moeten ze wel goed zijn. Een kans voor gamesdevelopers.
GEPUBLICEERD IN CONTROL NUMMER 3In het jaar 2135 weet de jonge Ender, een zeer talentvolle kadet aan de militaire academie, al zijn instructeurs te verslaan in een 3D ruimtesim die deel uitmaakt van de opleiding. Als ultieme test moet hij in het spel het commando op zich nemen van een complete ruimtevloot. De verhouding met de vijand is 1 op 1000 in Ender’s nadeel, maar hij weet de vijand toch te verslaan. Dan pas krijgt hij te horen dat het geen spel was maar een werke oorlog en hij verantwoordelijk is voor het uitroeien van een compleet buitenaards ras.
Uit: Ender’s game,
Orson Scott Card, 1988
Card zag het goed: games in het onderwijs hebben, nee, zíjn de toekomst. Realisme draagt bij aan de ‘leerervaring’, zoals dat in onderwijsland heet. Nu gaat Card in zijn verhaal wel erg ver met dat realisme, feit is dat meer en meer onderwijsdeskundigen positief staan tegenover gamen in de klas. Maar, zoals dat wel vaker het geval is bij onderwijsvernieuwingen – de overstap gaat traag en, erger, de uitgangspunten zijn verkeerd, totaal verkeerd. Educatieve uitgeverijen vertalen hun bestáánde lesmethoden een-op-een naar iets “vet-cools” voor de jeugd.
Alle onderwijsmethodes worden tegenwoordig op die wijze ‘compleet’ gemaakt met bijbehorende website. Die sites worden weliswaar steeds bruikbaarder, maar zijn feitelijk niets dan oude onderwijsmethodes in een nieuw, hipper jasje. Van daadwerkelijke vernieuwing is geen sprake, want of je nu toetsvragen op papier maakt of het antwoord aanklikt, saai en vervelend blijft het.
Zoals gezegd bestaan er echter ook vooruitstrevende geesten die inzien dat een game veel meer kan betekenen voor het moderne leren, dan slechts het ‘oppimpen’ van een onderwerp. Misschien wel de belangrijkste autoriteit op dit gebied is de Amerikaanse hoogleraar James Paul Gee. Deze werd op 53-jarige leeftijd nieuwsgierig naar de games die zijn jonge zoontje speelde. Hij werd gegrepen door de natuurlijke manier waarop goede games spelers uitdagen en het creatief denken stimuleren.
Gee begon elk denkbaar spel te spelen en kwam in 2004 met het boek “What Video Games Have to Teach Us About Learning and Literacy”. Met tal van voorbeelden uit door hem zelf gespeelde games toont hij op wetenschappelijke wijze aan: computergames zijn goed voor je.
De voordelen
De voordelen die het spelen van games met betrekking tot leren opleveren gaan verder dan het cliché van verbeterde oog-hand-coördinatie. Dat blijkt wel uit zijn belangrijkste conclusies waarin hij aangeeft welke voordelen games voor een onderwijssituatie opleveren:Gamers maken actief deel uit van het verhaal en zijn daarom betrokken;
Ze moeten oplossend gericht en strategisch denken;
Ze leren keuzes maken zonder daadwerkelijk risico te lopen;
De lat legt de gamer voor zichzelf hoog want uitdaging maakt de game interessanter;
Essentiële informatie wordt gegeven op het moment dat het voor de speler nodig is;
Er is een duidelijke opbouw in de leercurve;
Gamers vormen samen groepen die uitstijgen boven culturele of raciale verschillen.
Betrokken, creatief, nieuwsgierig... je moet als schrijver van een traditionele lesmethode van goede huize komen om de gemiddelde scholier of student zo ver te krijgen. En het is niet zo dat Gee door de wetenschappelijke wereld gezien wordt als een wereldvreemde excentriekeling (zie kader). Sterker nog, studies over het gamegestuurde leren zijn hot en de publicaties van boeken en proefschriften talrijk. In Nederland verscheen al in 2003 een uitgebreide studie naar de toekomst van ict in het onderwijs, “Parels en groeibriljanten”. Een mooi onderdeel van het onderzoek was de vergelijking tussen ‘recreatieve’ en educatieve games waarbij de educatieve games bij elk getoetst onderdeel zielig onderaan het rijtje bungelden. De onderzoeksgroep kwam zelfs met een dringende en opvallende oproep aan uitgevers van educatieve software: ga kijken hoe commerciële games in elkaar zitten en leer daar in godsnaam van!
Sla je slag
Een zeer terechte oproep die wij echter omdraaien. Tal van Nederlandse gamesstudios zijn beter in staat goede en dus zinnige educatieve games te maken dan de huidige interactieve afdelingen van klassieke uitgeverijen – die soms nog met twee benen in de ‘oude’ wereld staan. Echt, verdiep je als studio eens in de het huidige educatieve aanbod, verbaas je en sla je slag. |
Oh Gee!
De passie voor games als educatief middel kostte professor James Paul Gee bijna zijn carrière. Toen hij voor het eerst publiceerde over dit onderwerp, reageerden veel vakgenoten met hoog opgetrokken wenkbrauwen. Pas nadat zijn collegebanken uitpuilden en andere wetenschappers zijn werk begonnen te onderschrijven, steeg Gee’s status van paria tot bekende professor.
Rapport
Welke huidige games zijn geschikt voor in de klas? Ter inspiratie zetten we er een stel op een rijtje.
Biologie
Het is nog even wachten hoe speelbaar Spore wordt, maar hiermee op een ludieke wijze de evolutietheorie uitleggen kan geweldig zijn. In de nieuwe Wii-game Endless ocean, ga je als duiker op zoek naar zoveel mogelijk verschillende vissen en ander leven onder water. Wie heeft aan het einde van de les de meeste vissen verzameld?
Wiskunde
Braintraining, Brainacademie, Sudoku, deze “spellen” zijn gemáákt voor de klas. Leerlingen strijden tegen elkaar en voordat je het weet is het lesuur voorbij. Én hebben ze onbewust een uur lang wiskundige problemen opgelost. Het aanschaffen van 30 DS’en zou voor een school een prachtige investering zijn, want voor nog geen 4500 euro hebben ze een portable computerlokaal. Of draaf ik nu iets te hard door?
Talen
Oude adventures als de eerste Leisure Suit Larry (in 2000 samen met de vier andere klassieke versies opnieuw uitgegeven) in het Frans laten spelen. Of Duits. Of Spaans. Qué?
Geschiedenis
Geschiedenisgames zijn in hun huidige vorm nog zelden historische correct. Voor een klassensituatie helemaal niet erg. Laat leerlingen een historische game maar eens beoordelen op het waarheidsgehalte. Wedden dat ze nog nooit met zo veel plezier huiswerk hebben gemaakt. Maar ook met de levelbuilder van strategygames als Age of Empires kan een docent uit de voeten. Neem kaarten van Waterloo erbij, stel de legers op, sluit aan op een beamer en stap voor stap kun je in real time de legendarische slag bespreken. ‘Vet-cooler’ kun je het voor leerlingen bijna niet bedenken.
