In de rubriek Start Your Engine! nemen we een engine onder de loep. In de eerste aflevering: Virtools.
GEPUBLICEERD IN CONTROL NUMMER 14
Als begin dit jaar in Amsterdam de voorrondes worden gehouden van de Spin Awards, de prijzen voor ‘creativiteit in interactieve communicatie’, staat Michiel Sala voor een lastige taak.
De commercieel directeur en medeoprichter van Little Chicken moet de jury er van overtuigen aan de twee nominaties van zijn bedrijf ook daadwerkelijk een prijs toe te kennen.
Een lastige taak, want een van de factoren die de jury moet laten meewegen is ‘effectiviteit en bereik’. En de twee genomineerde Little Chicken-games zijn gemaakt met Virtools, een niet zo populaire browser plugin met een installed base vele tientallen procenten lager dan Adobe’s Shockwave of Flash.
“Het aantal spelers dat wij extra krijgen doordat de games er zo goed uitzien, overstijgt het aantal dat we verliezen door de kleinere installed base van Virtools. Wat wij doen in Virtools is simpelweg onmogelijk in Flash.” Sala’s antwoord overtuigt de jury ten dele. Later zal blijken dat een van zijn games een Zilveren SpinAward wint voor Best Game Concept, de enige winnaar in de categorie.
Little Chicken ontwikkelt met name advergames (maar soms ook serious games) en werkt al jaren Virtools. “Wij zijn de meest productieve Virtools-developer ter wereld”, zegt Michiel Sala. Zijn broer en mede-oprichter Tomas Sala stelt dat de keuze voor Virtools niet zo zeer te maken heeft met de geboden features of performance van de engine. “Als je naar andere pakketten op de markt kijkt, zoals Unity, dan zie je dat ze allemaal ongeveer hetzelfde doen. En hoewel de diverse uitgevers uiteraard anders beweren, is de performance van het eindproduct niet significant verschillend.”
Virtools in het kort
- Virtools is in de basis een moderne 3D-engine voor verschillende platformen.
- Aan de consumentenkant is Virtools vooral bekend als browser plugin voor 3D-toepassingen (met name games).
- Aan de kant van developers biedt Virtools een uitgebreide SDK (vergelijk Adobe's Director).
- Belangrijkste nadeel van het pakket is de lage installed based bij webgebruikers.
- Groot voordeel is de mogelijkheid om in dezelfde omgeving games te ontwerpen voor web, PC en Mac maar ook voor de Xbox 360 en de Nintendo Wii.
- De complete Virtools SDK bevat naast importmodules (xml en DCC-software als 3ds Max, Maya, XSI en Lightwave) ook tal van libraries (ondermeer voor physics en een multiuser-omgeving, en natuurlijk de Wii en Xbox-api's).
- Prijzen zijn niet openbaar, maar de kosten beginnen tussen de 10 en 15 duizend euro.
- Belangrijkste alternatieven: Unity (Unity; browser, standalone PC & Mac, Wii, iPhone; vanaf €1.500); Director/Shockwave (Adobe; browser, standalone PC & Mac; vanaf €1.200)
Scripttaal
Aangezien Virtools ook niet de goedkoopste middleware oplossing is, blijft de vraag waarom Little Chicken gebruik maakt van dit pakket. “Het grote voordeel is de ingebouwde scripttaal, een visuele programmeertaal die je niet hoeft te compilen. Dat heeft grote voordelen. Zelfs een niet-programmeur kan bij wijze van spreken door het verschuiven van bouwstenen al een werkend programma maken. Bovendien is het allemaal WISYWIG, dus je kunt meteen zien wat de gevolgen zijn van je constructies.”
Wedstrijd
Overigens kan niet alles in Virtools. Een visuele programmeertaal heeft altijd beperkingen ten opzichte van een lagere taal als C++. “Dat hoeft geen probleem te zijn”, zegt Sala. “Voor een van onze Wii-titels schreef onze programmeur bijvoorbeeld bepaalde shaders in C++. Maar alle game logic konden we gewoon in de scripttaal maken. Dit werkt goed met elkaar samen. Je hebt snel resultaat. Zo snel dat ik best een wedstrijdje aan durf te gaan met iemand die in een ander pakket ontwikkelt.”
Plugin
Virtools is dus prima bruikbaar voor stand-alone produkten. Maar waar het pakket het meest voor wordt ingezet is online 3D toepassingen. Hiervoor is er een plugin die viaa gangbare webbrowser als Internet Explorer, Safari of Firefox toepassingen laat draaien. Dit maakt het mogelijk om complexe 3D games te draaien in de browser, een manier van gamen die steeds populairder wordt. Het bedrijf Soepel maakt regelmatig gebruik van deze plugin voor opdrachten van klanten. Soepel noemt zichzelf echter geen gamestudio maar een ‘full service webstudio’, waarbij ze het liefst naast de applicatie ook het hele online pakket (inclusief webdesign en hosting) voor een klant verzorgt.
Andreas Verlinden, Managing Director van Soepel stelt dat voor hen Flash de belangrijkste tool is, maar dat Virtools in een aantal gevallen voordelen heeft. “Flash is zoals bekend bij uitstek geschikt voor 2D applicaties. Het pakket wordt wel steeds beter in 3D, maar doet alles nog via software rendering. Een Virtools applicatie maakt gebruik van OpenGL en kan dus aanwezige hardware als 3D graphics kaarten aanspreken. Zo kunnen we voor het web games ontwikkelen van retail kwaliteit.”
De eindgebruiker moet dan echter wel de plugin installeren, iets dat in het verleden problematisch was. “Het is de afgelopen twee jaar gelukkig wel een stuk verbeterd. Eerst vroeg de installatie nogal wat handelingen van de bezoeker van een website. Dat is nu flink teruggebracht. Toch blijft de plugin een obstakel. De meeste eindgebruikers zijn niet bekend met de naam Virtools en vinden het maar vreemd dat ze zoiets moeten installeren. Terwijl Flash zo alomtegenwoordig is dat gebruikers er niet eens over nadenken voor ze de Flashplayer er op zetten.”
Integratie
Ook Verlinden zegt dat Virtools vooral uitblinkt door de visuele programmeertaal. “Als je kijkt naar concurrent Unity zie je dat je daarvoor veel meer low level programmeerkennis in huis moet hebben. Terwijl Virtools ook voor een niet-programmeur zoals ik geweldig werkt.” En ook de integratie met andere tools verloopt redelijk, eh... soepel voor de programmeurs van Soepel. “Wij hebben voor Red Bull een breakdance game ontwikkeld waarbij we de 2D mogelijkheden van Flash combineerden met de 3D van Virtools.”
Een token per vraag
Voor dergelijke complexere zaken is het prettig dat er een community is waar programmeurs terecht kunnen met vragen, “Die community is niet zo heel groot, maar de mensen die met het pakket werken zijn over het algemeen heel deskundig en willen graag anderen helpen. Vaak gaat dat via het aloude IRC chat systeem, waar meestal wel iemand te vinden is die mee wil denken over een oplossing.” Die community is een toch wel noodzakelijke aanvulling op de support van Virtools zelf. “De handleiding die bij het pakket komt is heel uitgebreid voor een beginner. Het helpt je prima op weg. Maar als je geavanceerdere dingen wilt doen heb je daar niet zo veel aan.” Er zit wel een support programma bij het pakket waarmee je met tokens hulp kunt ‘kopen’. Bij een standaard licentie zitten tien tokens, één per vraag. Hierbij is het overigens wel zo dat als het gaat om daadwerkelijke bugs, dit uiteraard geen tokens kost. “Toen wij ontdekte dat de samenwerking tussen Flash en Virtools in Mozilla browsers niet werkte, hebben ze ons heel goed geholpen om dit op te lossen. Het bleek een probleem te zijn met Virtools zelf, en doordat wij dit ontdekten konden zij hun plugin ook verbeteren.”
Verlinden heeft wel enige kanttekeningen bij het pakket. “De 2D mogelijkheden zijn erg beperkt. Dat betekent dat je voor bijvoorbeeld een menuscherm wat kunstgrepen uit moet halen. Dat vind ik wel jammer, want het werken in 3D is zoals ik al zei heel gebruikersvriendelijk. Als Virtools evenveel mogelijkheden in 2D zou hebben zou ik eigenlijk het liefst alleen nog met dit pakket werken.” |
Meer info: www.virtools.com







