Games zitten vol met auteursrecht.
GEPUBLICEERD IN CONTROL NUMMER 15
Games zitten vol met auteursrecht. Het artwork, de characters, de soundtrack; al deze zaken komen in aanmerking voor auteursrechtelijke bescherming. En het spelverloop? Kan daarop auteursrecht rusten? Voor een antwoord hierop kunnen we terug naar de jaren ’80. De tijd waarin software nog verward werd met Tupperware en de rechter een joystick nog een stuurstok noemde. En de tijd van videowafels, vitaminepillen en monsters.
In de jaren ’80 was Philips druk bezig om voet aan de grond te krijgen in de gamesindustrie. Zo wilde de Eindhovense gloeilampenfabrikant de rechten van Namco en Atari op het spel Pac-Man verkrijgen om deze game uit te kunnen brengen op haar eigen gameconsoles Videopac en Odyssey 2. Deze deal ketste af en Philips besloot daarop zelf een ‘Pac-Man-killer’ op de markt te brengen. In Amerika zag deze game het licht onder de naam ‘K.C. Munchkin!’, in Nederland beter bekend als ‘Happelaar’.
‘Geen auteursrecht, geen inbreuk’
Het duurt niet lang voordat de advocaten van Namco en Atari bij Philips op de stoep staan. ‘De Pac-Man imitatie van Philips is auteursrechtinbreuk’, zo menen de advocaten. Philips meent van niet. Gesterkt door het feit dat er in die tijd onduidelijkheid was over de mogelijke auteursrechtelijke bescherming op het spelverloop van een game, gaat Philips de juridische strijd aan. ‘Geen auteursrecht voor Namco en Atari, dus geen inbreuk’, moeten ze in Eindhoven gedacht hebben.
De rechter is het – in eerste instantie – met Philips eens. Beide spellen behoren volgens de rechtbank tot het genre ‘kat- en muisspellen in een doolhofkader’. Daarom is Namco’s spelidee slechts een samenstel van ideeën en niet vatbaar voor auteursrecht. Philips wint: 1-0 voor de Happelaar.
Game over voor inbreukmakers
Het Gerechtshof denkt hier in hoger beroep anders over. Het spelverloop bestaat volgens het hof uit ‘een centrale figuur die in een labyrint punten verdient met het opeten van videowafels, waartussen zo nu en dan een vitaminepil zit die de figuur sterker maakt dan de aanwezige monsters, waardoor de figuur de monsters kan opeten’. Aangezien deze karakteristieke bestanddelen van Pac-Man in Happelaar zijn overgenomen, is er sprake van auteursrechtinbreuk, aldus het Gerechtshof. ‘Game over’ voor het inbreukmakende Happelaar. Philips moest haar game uit de handel halen.
Maakt een gameontwikkelaar nu bijvoorbeeld inbreuk op het auteursrecht van World of Warcraft (WoW) als hij ook een MMORPG op de markt brengt die zich afspeelt in een middeleeuwse fantasiewereld? Zo’n vaart zal het niet snel lopen. Het gaat erom of de karakteristieke bestanddelen van een spel worden overgenomen. Daarom zal creativiteit en originaliteit de gameontwikkelaar veelal redden van de juridische Pac-Man monsters. Met dank aan Happelaar.
Evert van Gelderen & Joost Gerritsen
De Gier | Stam & Advocaten
